Freelancer, ajans, stüdyo, yapay zekâ: uygulamayı kim yapsın?
Uygulamanızı freelancer, ajans, yapay zekâ destekli stüdyo ya da kendiniz yapay zekâ araçlarıyla yapabilirsiniz. Dört yolu aynı sorularla karşılaştırıyor, karar tablosu ve kontrol listesi veriyoruz.
İlk uygulamanızı yaptırmak istiyorsanız dört yol var: bir freelancer, bir yazılım ajansı, yapay zekâ destekli bir stüdyo ya da kendiniz yapay zekâ araçlarıyla. Hiçbiri tek başına doğru değildir. Doğru seçim, bütçenizden çok sorumluluğu kimin taşıyacağına ve sizin ne kadar zaman ayırabileceğinize bağlıdır. Bu yazı dört yolu aynı sorularla karşılaştırır ve sonunda bir karar tablosu verir.
Dört yol, tek soru: sorumluluğu kim taşıyacak?
Uygulama yaptırmak yalnızca kod yazdırmak değildir. Kapsamı belirlemek, tasarlamak, test etmek, mağazaya yüklemek ve yayından sonra düzeltmek de işin parçasıdır. Her yol bu parçaları farklı yere koyar.
Seçmeden önce şu soruyu her yola sorun: "Bir şey bozulduğunda kime yazarım?" Cevabın net olduğu yol, sizin için en az sürpriz çıkaran yoldur.
Kendiniz, yapay zekâ araçlarıyla: neyi kolaylaştırır, neyi size bırakır?
Yapay zekâ araçları, kod yazmayı daha önce hiç olmadığı kadar erişilebilir hale getirdi. Küçük bir prototip ya da kişisel bir araç için bu çok değerli olabilir. Bazılarını ücretsiz denemek de mümkün.
Ama araç yazar, sorumluluğu taşımaz. Test etmek, güvenlik açıklarını fark etmek, mağaza başvurusunu yapmak ve yayından sonra bakım yapmak sizde kalır. Bir güvenlik şirketinin 28 Temmuz 2026 tarihli raporu, testlerde yapay zekâ ile üretilen kodun bir bölümünde riskli güvenlik açıkları çıktığını bildiriyor. Rapor araç satan bir şirkete ait. Yine de kodda insan gözünün neden gerektiğini hatırlatıyor.
Bu yol şunlara uygun: kod bilgisi olan ya da öğrenmeye zaman ayırabilen, ürünü yalnızca denemek isteyen kişiler. Kullanıcı verisi toplayacak ya da ödeme alacak bir ürün için kontrol listesine daha dikkatle bakın.
Küçük başlamak bu yolda da işe yarar. MVP'de neyi keserseniz yazısı, ilk sürümü nasıl daraltacağınızı anlatıyor.
Freelancer: kime uygun, nelere dikkat?
Freelancer, tek bir kişiyle doğrudan çalışmak demektir. Aracı yoktur; işi yapan kişiyle konuşursunuz. Kapsamı net ve sınırlı işlerde, özellikle belirli bir uzmanlığa ihtiyaç olduğunda iyi bir seçimdir.
Dikkat edilecek noktalar şunlardır:
- Yedek: Tek kişi hastalanır ya da başka işe geçerse sürekliliği kim sağlar?
- Kapsam: Tasarım, test ve yayın da anlaşmaya dahil mi, yoksa yalnızca kod mu?
- Erişim: Kod deposu ve sunucu baştan sizin hesabınızda mı açılıyor?
- Belge: Başka biri devralırsa kurulum ve yapı yazılı mı?
Bu sorular freelancerı sorgulamak için değil, anlaşmayı netleştirmek için vardır. İyi bir freelancer çoğunu zaten kendiliğinden yazılı verir.
Ajans: kime uygun, nelere dikkat?
Ajans, birden çok rolü (yönetim, tasarım, yazılım, test) bir arada sunar. Daha geniş kapsamlı, birden çok kişinin birlikte çalışması gereken projelerde düzenli bir yapı sağlar. Tek bir kişiye bağımlı olmazsınız.
Dikkat edilecek noktalar:
- İşi kim yapıyor? Görüştüğünüz kişi mi, başka bir ekip mi? Alt yüklenici kullanılıyorsa bunu öğrenin.
- Sorumlu kim? Bir sorun çıktığında muhatabınızın kim olduğunu baştan yazdırın.
- Kod ve erişim sahipliği: Teslimde kodun kime ait olacağı sözleşmede yer almalı.
- Küçük projeler: Ajansın çalışma düzeni, çok küçük bir ilk sürüm için size ağır gelebilir. Bunu görüşmede konuşun.
Yapay zekâ ekibiyle çalışan stüdyo: farkı ne, nelere dikkat?
Bu yol, ajans düzenini yapay zekâ ile birleştirir: işi rolleri ayrılmış yapay zekâ üyeleri yürütür, bir insan sorumlu olur. Bu, işin kendiliğinden daha kolay olacağı anlamına gelmez. Bu yolda bakmanız gereken asıl şey, işin nasıl yürüdüğünün size gösterilip gösterilmediğidir.
Bu yolda şunları sormalısınız:
- Yapay zekâ kullanımı açık söyleniyor mu? Hangi iş yapay zekâ ile, hangi karar insanla yapılıyor?
- Denetim kimde? Kodu yazan ile test eden aynı mı? Yayına alma kararını kim veriyor?
- Yazılı kayıt var mı? Her aşamada neyin yapıldığı size iletiliyor mu?
- Sahiplik: Kod ve erişimler teslimde size geçiyor mu?
Yapay zekâ kullanımını açık söylemek, Google'ın da önerdiği bir yaklaşım: Google Search Central, web içeriğinde yapay zekâ ya da otomasyon kullanıldığında bunun nasıl yapıldığını açıklamayı öneriyor. Aynı mantık yazılım işinde de geçerli.
Pixenzo bu modelle çalışan bir ürün stüdyosudur. İşi rolleri belli yapay zekâ ekip üyeleri yapar; üyelerimiz Anthropic'in Claude modelleri üzerinde çalışır. Süreç sırasıyla PRD, tasarım, yazılım ve bağımsız QA'dır. Ana sürüme birleştirme, yayına alma ve teslim yalnızca sorumlu kurucunun onayıyla olur. Her aşamanın sonunda ne yapıldığını yazılı paylaşırız. Kullandığımız kütüphaneler ve fontlar açık kaynak lisanslıdır. Ücreti ve süreyi kapsamı konuştuktan sonra yazılı teklifle veririz. Ayrıntılar nasıl çalışıyoruz sayfasında, bu düzenin müşteri için anlamı ise görünür yapay zekâ ekibiyle çalışmak yazısında. Ekibin işlerinden biri olan Kapsam Sihirbazı da örnek olarak incelenebilir.
Karşılaştırma tablosu
Aşağıdaki tablo genel eğilimleri gösterir. Her kişi ve her firma farklı çalışır; son sütundaki soruları görüşmede sormanız en doğrusudur. Tabloda fiyat sütunu yoktur, çünkü fiyat kapsama göre değişir.
| Yol | Sorumlu kişi | Test kimde? | Belge | Teslim sonrası |
|---|---|---|---|---|
| Kendiniz, yapay zekâ araçlarıyla | Siz | Siz | Siz tutarsınız | Bakımı siz yaparsınız |
| Freelancer | Freelancer | Anlaşmaya bağlı; yazdırın | Anlaşmaya bağlı; isteyin | Ayrı anlaşma gerekebilir |
| Ajans | Proje yöneticisi ya da ekip | Genellikle ayrı bir test rolü olur; sorun | Genellikle sözleşmede yer alır; kontrol edin | Bakım paketi ya da ayrı anlaşma |
| Yapay zekâ destekli stüdyo | İnsan sorumlu | Kodu yazandan bağımsız bir inceleme olmalı; sorun | Aşama sonlarında yazılı olmalı; sorun | Ayrı anlaşma olabilir |
Hangi durumda hangisi?
Aşağıdaki üç senaryo tamamen kurgudur; gerçek müşteri ya da vaka değildir. Yalnızca düşünme biçimini göstermek için yazıldı.
Senaryo 1. Bir girişimci, yalnızca kendi fikrini birkaç arkadaşına göstermek istiyor. Kod bilgisi var, vakti var. Kendiniz yapay zekâ araçlarıyla başlamak burada makul görünür. Kullanıcı verisi ve ödeme gelirse bu karar yeniden düşünülür.
Senaryo 2. Bir butik sahibi, siparişleri takip eden küçük bir uygulama istiyor. Kapsam dar, tasarım hazır. Bir freelancer iyi bir aday olabilir; yeter ki depo ve erişimler baştan butik sahibinin hesabında olsun.
Senaryo 3. Bir KOBİ sahibi, hem müşteri uygulaması hem yönetim paneli istiyor ve süreci adım adım görmek istiyor. Bir ajans ya da yapay zekâ destekli bir stüdyo üzerinde durulabilir. İkisinde de işi kimin yaptığını, kimin denetlediğini ve kodun kime ait olacağını yazdırmak gerekir.
Hangi yolu seçerseniz seçin, ne istediğinizi yazılı olarak anlatabilmek işe yarar. Kapsam Sihirbazı ücretsizdir, 7 adımda fikrinizi anlatıp kapsam belgenizi PDF olarak indirirsiniz. Cevaplarınız yalnızca kendi tarayıcınızda saklanır.
Karar kontrol listesi
Aşağıdaki soruların cevabını yazılı alamıyorsanız, o yolu tekrar düşünün:
- [ ] Bir sorun çıktığında kime yazacağım?
- [ ] Kodu yazan ile test eden aynı kişi ya da aynı araç mı?
- [ ] Kod ve erişimler teslimde kime ait olacak?
- [ ] Yayın hesabı (örneğin mağaza geliştirici hesabı) benim adıma mı açılacak?
- [ ] Başka biri devralırsa yapıyı anlatan bir belge olacak mı?
- [ ] Yayından sonra bakımı kim yapacak ve bu ayrı bir anlaşma mı?
- [ ] Yapay zekâ kullanılıyorsa bu açıkça söylendi mi?
Özet
- Dört yol var: kendiniz yapay zekâ araçlarıyla, freelancer, ajans, yapay zekâ destekli stüdyo. Hiçbiri tek başına doğru değil.
- Ortak soru şu: test, belge, yayın ve bakım sorumluluğu kimde?
- Yapay zekâ araçları kodu kolaylaştırır; test, güvenlik ve bakım yine bir insanın işidir.
- Hangi yolu seçerseniz seçin, kod sahipliğini ve erişimleri yazılı alın.
- Kapsamı önce yazıya dökmek, dört yolda da konuşmayı kolaylaştırır.
İlk uygulamanız için Pixenzo'nun yolunu değerlendirmek isterseniz teklif alabilirsiniz. Kapsamı, teslim aşamalarını ve koşulları yazılı olarak göndeririz.