Kaynak kod kimin? Uygulama yaptırırken sahiplik ve devir

Uygulamanın kaynak kodu kime ait olur? Cevap, parayı ödemenizden çok anlaşmada ne yazdığına bağlıdır. Sahiplik yazılı olmalı, hesaplar da baştan sizin adınıza açılmalıdır. Bu yazı, teklifi imzalamadan önce ve teslimi alırken neye bakacağınızı anlatıyor.

Kısa cevap: sahiplik yazılı anlaşmayla belli olur

"Parayı ödedim, kod benim" varsayımı sizi yanıltabilir. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu bilgisayar programlarını da eser sayar. Kanun, mali hakların başkasına geçmesi için bir biçim şartı koyar. 5846 sayılı Kanun'un 52. maddesi şöyle der:

"Mali haklara dair sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve konuları olan hakların ayrı ayrı gösterilmesi şarttır." Kaynak: 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, madde 52 (mevzuat.gov.tr, resmî metin; erişim 1 Ekim 2026)

Bunun pratik anlamı şudur: "Kod sizin olacak" cümlesi tek başına yeterli olmayabilir. Hangi hakların size geçtiği yazıda görünmelidir. Hakların ne olduğu ve devrin nasıl yapılacağı hukuki konulardır. Bunları avukatınızla netleştirin.

Bu yazı genel bilgidir, hukuki görüş değildir; sözleşmeden önce bir avukata danışın.

Sorun çoğu zaman geç fark edilir. Bir geliştirici forumunda bir şirket sahibi şunu anlatmıştı: uygulamayı yapan programcı şehir değiştirmişti. Yeni programcıya verecek kaynak koda ulaşamıyorlardı (Apple Developer Forums, Nisan 2018). Tek bir örnektir. Yine de erişimin neden baştan yazılı olması gerektiğini gösterir.

"Kod" derken neyi kastediyoruz?

Teklifte yalnızca "kod" yazıyorsa, neyin teslim edileceği belirsiz kalır. Dört ayrı şey var:

• Kaynak kod: Geliştiricinin yazdığı, insanın okuyabildiği dosyalar. Uygulamayı değiştirmek için bunlara ihtiyaç vardır.
• Derlenmiş uygulama: Kullanıcının telefonuna ya da tarayıcısına gelen çalışır hâl. Bundan kaynak kodu geri elde etmek her zaman mümkün olmaz.
• Tasarım dosyaları: Ekran taslakları, ikonlar, görseller ve yazı tipleri.
• Belgeler: Kurulum adımları, gereksinim belgesi, karar kayıtları, test sonuçları.

Kanun da bilgisayar programını tek parça saymaz. Kanunun 2. maddesi, ilim ve edebiyat eserleri arasında şunları sayar:

"Herhangi bir şekilde dil ve yazı ile ifade olunan eserler ve her biçim altında ifade edilen bilgisayar programları ve bir sonraki aşamada program sonucu doğurması koşuluyla bunların hazırlık tasarımları" Kaynak: 5846 sayılı Kanun, madde 2, birinci fıkra, 1. bent (mevzuat.gov.tr, resmî metin; erişim 1 Ekim 2026)

Yani program ve hazırlık tasarımları ayrı ayrı anılıyor. Teklifte de kalemleri tek tek yazdırmak daha güvenlidir. Kalemleri yazabilmek için önce kapsamınızın yazılı olması gerekir. Bunun için Kapsam Sihirbazı'nı deneyebilirsiniz. Sihirbazın çıkardığı belge sizin metninizdir; başka bir ekiple de kullanabilirsiniz.

Hesaplar: depo, sunucu, alan adı ve mağaza hesabı kimin adına?

Kaynak koda sahip olmak yetmez. Uygulamanın yaşadığı hesaplar da önemlidir. Dört hesabı sorun:

1. Kod deposu: Kod nerede duruyor? Hesap kimin adına açık?
2. Sunucu ya da bulut hesabı: Uygulama nerede çalışıyor? Faturayı kim alıyor?
3. Alan adı: Web adresinin sahibi kim görünüyor?
4. Mağaza geliştirici hesabı: App Store ve Google Play'deki uygulama hangi hesapta?

Kural basit: hesap sizin adınıza açılır, geliştiriciye yetki verilir. Tersi, yani her şeyin geliştiricinin hesabında durması, ayrılık anında kilit yaratır. Yetkiyi geri almak kolaydır; hesabı geri almak çoğu zaman zordur.

Mağaza tarafında da böyledir. Pixenzo'da başvuru sizin geliştirici hesabınızla yapılır. Hangi ekiple çalışırsanız çalışın, aynı şeyi isteyin.

Açık kaynak bileşenler ve lisans listesi

Modern uygulamaların büyük bölümü hazır kütüphanelerden oluşur. Bunların çoğu açık kaynaktır ve her birinin bir lisansı vardır. Lisans, kullanma koşulunu belirler. Bazı lisanslar atıf ister, bazıları kısıtlama getirir.

Bu yüzden teslimde bir bileşen ve lisans listesi isteyin. Şunları içermelidir:

• Kullanılan kütüphanelerin ve yazı tiplerinin adı,
• Her birinin lisansı,
• Ücretli ya da kapalı bileşen varsa hangisi olduğu.

Liste, yatırımcı ya da yeni bir ekip bu kodu incelediğinde ilk bakacakları belgedir. Teslimde yoksa sonradan çıkarmak zor ve pahalı olur.

Yapay zekâyla yazılan kodda sahiplik: teklifte neyi netleştirmeli?

Kod yapay zekâ destekli bir ekip tarafından yazılıyorsa, sorular çoğalır. Bu konuda hukuki yorum yapmıyoruz. Sizin yapabileceğiniz şey, belirsizliği sözleşmeye taşımamaktır. Teklifte açıkça yazdırın:

• Yapay zekâ araçlarıyla üretilen kod da teslim kapsamında mı?
• Kullanılan araçların kullanım koşulları teslimi kısıtlıyor mu?
• Ekip bu koşulları kontrol ettiğini yazılı beyan ediyor mu?
• Anlaşmazlıkta kim, hangi belgeyi sunacak?

Yapay zekâ kullanımının açıkça söylenmesi de bir şeffaflık ölçüsüdür. Kullanılmıyorsa bunu, kullanılıyorsa nerede kullanıldığını sorun. Cevaplar yazılı gelmiyorsa bir avukatın bakması gerekir.

Teslim günü kontrol listesi

Teslim günü elinizde şunların olması gerekir:

• Kaynak kod: Deponun sizin hesabınıza devri ya da size tam erişim.
• Kurulum adımları: Uygulamayı sıfırdan çalıştırmak için yazılı adımlar.
• Ortam değişkenleri listesi: Hangi ayarların gerektiği. Değerleri değil, yalnızca adları; parolalar ayrı ve güvenli bir kanaldan verilir.
• Belgeler: Gereksinim, tasarım kararları, test sonuçları.
• Bileşen ve lisans listesi: Önceki bölümde anlatılan liste.
• Erişimler: Depo, sunucu, alan adı, mağaza hesabı ve yönetim paneli.

Bu listeyi teslimden önce, teklif aşamasında isteyin. Ayrıca teslimden sonra bir "deneme kurulumu" yaptırın: başka biri bu adımlarla uygulamayı çalıştırabiliyor mu? Çalıştıramıyorsa belge eksiktir.

Bizde nasıl?

Pixenzo'da sahiplik teklifte yazılıdır. Hizmet sayfalarımızdaki ifadeler şöyle:

• MVP geliştirmede: "Kodun ve erişimlerin kime ait olacağı yazılı teklifte açıkça yazılır."
• Uygulama geliştirmede: "Belgeleri ve erişimleri devrederiz; kodun kime ait olacağı teklifte yazılıdır."
• Teslimden sonra: "Belgeleri ve erişimleri size devrederiz. Bakım ve yeni özellikler için ayrıca anlaşabiliriz."

Her aşamanın sonunda ne yapıldığını ve neyin onay beklediğini de yazılı paylaşırız. Kullandığımız kütüphaneler ve fontlar açık kaynak lisanslıdır. Ayrıntılar uygulama geliştirme ve MVP geliştirme sayfalarında, çalışma düzenimiz nasıl çalışıyoruz sayfasında.

Fiyat ve süre bu sitede yayımlanmaz. Kapsamı konuştuktan sonra yazılı teklifle veriyoruz.

Özet

• Sahiplik, ödeme yapmakla değil yazılı anlaşmayla belli olur. Kanun, mali hak devrinde yazılı olmayı ve hakların ayrı ayrı gösterilmesini şart koşar.
• "Kod" ile neyi kastettiğinizi dört kalemle yazın: kaynak kod, derlenmiş uygulama, tasarım dosyaları, belgeler.
• Depo, sunucu, alan adı ve mağaza hesabı sizin adınıza açılsın.
• Teslimde bileşen ve lisans listesi, kurulum adımları ve ortam değişkenleri listesi isteyin.
• Yapay zekâ kullanımı varsa, teslim kapsamını ve kullanım koşullarını teklifte açıkça yazdırın.
• Bu yazı hukuki görüş değildir; sözleşmeyi imzalamadan bir avukata danışın.

Sahipliğin teklifte yazılı olmasını istiyorsanız, projenizi anlatıp teklif alabilirsiniz.